Verplichte marktconforme hypotheekrente

Al geruime tijd is het bekend dat consumenten waakzaam moeten zijn als de rentevaste periode van hun hypotheek afloopt. Bent u niet alert, dan bestaat het risico dat u voor de nieuwe rentevaste periode meer rente moet betalen dan iemand die een nieuwe hypotheek afsluit.

Herman Bouter

Woningkopers die een nieuwe hypotheek afsluiten, letten meestal scherp op het rentetarief. Vaak te veel naar mijn mening, want rentetarieven zijn gemakkelijk te vergelijken. De overige voorwaarden van hypotheken zijn vaak minder makkelijk te vergelijken. Denk hierbij aan welk deel van de hypotheek wordt afgelost en op welke termijn, of hoe groot zijn de risico’s van het vermogen, waarmee het aflossingskapitaal wordt opgebouwd? Is het gehanteerde rendement realistisch en hoe hoog zijn de kosten die in rekening worden gebracht?
Terug naar de rentetarieven. Voor het aflopen van de rentevaste periode krijgen de klanten een verlengingsvoorstel van hun geldverstrekker. Gek genoeg zijn dat lang niet altijd de beste tarieven. Sterker nog, trouwe klanten mogen meer betalen dan nieuwe klanten. Dergelijke geldverstrekkers gokken erop dat de klanten de nieuwe rentetarieven klakkeloos accepteren of dat zij het teveel moeite vinden om de hypotheek over te sluiten.
En dan zijn er nog de kosten van het oversluiten van de hypotheek, zoals onder andere de afsluitprovisie, het doorhalen van de oude hypotheek en het inschrijven van de nieuwe hypotheek en de taxatiekosten. Bovendien worden verlengingsvoorstellen relatief laat toegestuurd, waardoor er - in ieder geval voor het gevoel van de klant - te weinig tijd is om een nieuwe hypotheek af te sluiten. Dan maar verlengen tegen een hoger rentetarief.
Om de concurrentie op de hypotheekmarkt te bevorderen en dit soort praktijken tegen te gaan, hebben de ministers de Jager en Verhagen aangekondigd maatregelen te treffen. Eén van de maatregelen is dat geldverstrekkers verplicht worden drie maanden voor het einde van de rentevaste periode een verlengingsvoorstel te doen. Klanten hebben dan ruim voldoende tijd om rentetarieven te vergelijken en de mogelijkheid met hun hypotheek naar een andere geldverstrekker over te stappen.
Daarnaast is vanuit de Tweede Kamer de vraag om geldverstrekkers bij een verlengingsvoorstel te verplichten een marktconform rentetarief aan te bieden. Daarmee wordt bedoeld dat er geen verschil is tussen het rentetarief voor nieuwe en loyale klanten, zoals dat nu nog wel het geval kan zijn.
Dat is natuurlijk een prima voorstel, maar voor een aantal consumenten zal dit geen oplossing bieden. Op de huizenmarkt is het kommer en kwel, met het gevolg dat huizen in waarde gedaald zijn. Dan is het nog maar de vraag of consumenten de oude hypotheek op basis van de lagere marktwaarde kunnen herfinancieren. Bovendien zijn de banken naar aanleiding van de kredietcrisis aanzienlijk minder scheutig met het verstrekken van hypotheken. Daardoor is het mogelijk dat klanten bij een andere geldverstrekker geen hypotheek kunnen krijgen voor het aflossen van de oude hypotheek. Die klanten zijn in dat geval wel verplicht om bij hun huidige geldverstrekker te blijven, ongeacht de hoogte van het rentetarief, zolang het maar voor loyale en nieuwe klanten hetzelfde is.