Hoe kunt u de prestaties van een beleggingsfonds het beste beoordelen? Vaak zal het rendement in voorgaande jaren bepalend zijn voor de eerste indruk, maar waar zou u nog meer op kunnen letten?

Herman Bouter

Veel beleggers zien door de bomen het bos niet meer. Er zijn zoveel beleggingsfondsen dat u niet weet welke u moet kiezen. U kunt afgaan op het advies van een beleggingsadviseur, maar dan blijft de vraag of hij het fonds adviseert omdat er een interessante vergoeding voor hem in zit of dat het echt het beste fonds voor u is. Die vergoeding heet een ‘kickback’ en is voor degene die het fonds ‘adviseert’ ofwel verkoopt.
Het meeste wordt verdiend aan eigen fondsen van de bank of vermogensbeheerder. Nadat langzamerhand ook in de financiële wereld doordringt dat het credo ‘eigen fondsen eerst’ niet langer maatschappelijk acceptabel is, kunt u kiezen uit een selectie van beleggingsfondsen van verschillende andere aanbieders. De vraag is of die fondsenselectie gemaakt is op basis van kwaliteit of de te ontvangen kickback. Er zijn maar weinig banken en vermogensbeheerders die indextrackers adviseren, want die verstrekken geen kickback. Banken en vermogensbeheerders hebben wat dat betreft de schijn tegen.
U bent dus bij het kiezen van een beleggingsfonds vooral op uw eigen oordeel aangewezen. Het rendement van het beleggingsfonds op zowel de korte als lange termijn kunt u met andere fondsen vergelijken met behulp van de Fondswijzer op OverGeld.nl, een samenwerking met Morningstar.
Daarnaast kunt u het beleggingsfonds qua rendement vergelijken met een benchmark, een vergelijkingsmaatstaf. Dat is een meer objectieve vergelijking. Er zijn maar weinig beleggingsfondsen die de voor hen relevante vergelijkingsmaatstaf weten te verslaan. Het gaat er dus om dat u één of meer van die beleggingsfondsen weet te vinden.
Recent wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat beleggingsfondsen die durven af te wijken van de vergelijkingsmaatstaf beter presteren. Sterker nog, hoe groter de afwijking van de index hoe groter de kans op een betere prestatie dan de vergelijkingsmaatstaf. Ja, u leest het goed: hoe groter de kans, want veel afwijken van de index brengt ook risico’s met zich mee. Ter illustratie: BNP Paribas Obam was jarenlang zeer geliefd door de uitstekende rendementen. Dat wist het fonds te realiseren door flink af te wijken van de vergelijkingsmaatstaf. Beleggingsadviseurs die minder presteerden dan Obam hadden wat uit te leggen aan hun klanten. Het verweer was dat Obam geen wereldwijd beleggingsfonds was, maar qua koersontwikkeling meer leek op een beleggingsfonds in de opkomende markten. Hoewel feitelijk juist, is dit flauwekul. Hoe kan een fondsbeheerder een beter rendement dan de benchmark behalen als hij niet of nauwelijks hiervan mag afwijken? Kortom, als u kiest voor de index dan kunt u het beste in een indextracker beleggen. Als u een hoger rendement nastreeft, kunt u het beste kiezen voor fondsen die flink van de benchmark durven af te wijken. U moet dan wel het daarbij eveneens behorend hogere risico accepteren. Daarom is het raadzaam met mate in dit soort beleggingsfondsen te beleggen. Daarnaast zou het prettig zijn als er minder fondsen zijn, zodat beleggers weer het bos kunnen zien.